1477 PCV.

 
Centrum Sztuki Galeria EL zaprasza na wernisaż wystawy Mateusz Pęka "1477 PCV." Wernisaż  otwarcie odbędzie się w czwartek 26.02.2026 o godz. 18:00. 

 
Mateusz Pęk 
1477 PCV.
duet kuratorski: Emilia Orzechowska, Maciej Olewniczak 

26.02 – 3.05.2026

W historycznej przestrzeni krużganka Centrum Sztuki Galeria EL – miejscu naznaczonym gotycką surowością oraz pamięcią pionierskich eksperymentów pierwszych „galerników” i narodzin Biennale Form Przestrzennych – Mateusz Pęk otwiera nowy rozdział dialogu pomiędzy architekturą a materią współczesności. Wystawa zatytułowana 1477 PCV. to projekt, w którym artysta dokonuje niemal inżynieryjnej dysekcji przedmiotów codziennego użytku, by następnie scalić je w hybrydyczne formy z cyklu Recycled Empire. Zespół kuratorski – Emilia Orzechowska i Maciej Olewniczak – zaprasza widza do świata, w którym granica pomiędzy tym, co biologiczne, a tym, co syntetyczne, ulega trwałemu zatarciu.

Praktyka twórcza Mateusza Pęka, oparta na uważnej obserwacji złożoności przedmiotów oraz ich ponownym montażu, wpisuje się w specyficzny kontekst elbląskiej galerii. W przeciwieństwie jednak do ciężkich, metalowych form przestrzennych, które na stałe wpisały się w pejzaż miasta, obiekty Pęka manifestują odmienną kategorię trwałości – nieprzemijalność tworzywa sztucznego. Artysta wykorzystuje części samochodowe, poliamidowe kształtki, słomki koktajlowe czy syntetyczną gumę, konstruując organizmy przypominające bezkształtne, bezpłciowe byty, takie jak prezentowane w ramach cyklu obiekty Ameba. Te „rozlewające się” formy, pozbawione wyraźnego szkieletu, wchodzą w niemą polemikę ze strzelistością i tektoniką gotyckiego sklepienia krużganka.

Tytułowe 1477 PCV. – poza dosłownym odniesieniem do liczby wykorzystanych w pracach kształtek z polichlorku winylu – sugeruje zderzenie odległych porządków czasowych i materiałowych. Prezentowane obiekty, mimo swojej pozornej kruchości i grawitacyjnej niestabilności, posiadają walory pomnikowe. Jest to jednak pomnikowość przewrotna, celebrująca „ciało-plastik” – materiał anonimowy, lecz w swojej chemicznej strukturze niemal nieśmiertelny. Satynowy połysk oszlifowanych elementów, zmysłowość konturów przywodząca na myśl modernistyczne wzornictwo oraz silikon mieniący się niczym szlachetne szkliwo zapraszają do dotyku, wciągając widza w grę pozorów. To, co wydaje się ceramiką, okazuje się porowatą syntetyką; to, co wygląda na precyzyjny mechanizm, ujawnia się jako chaotyczny zlepek odpadów cywilizacji.

W tym sensie praktykę Mateusza Pęka można odczytywać w kontekście koncepcji Dark Ecology Timothy’ego Mortona – ekologii pozbawionej nostalgii za „czystą naturą” i oporu wobec łatwych podziałów na to, co naturalne i sztuczne. Obiekty artysty nie proponują powrotu do utraconej harmonii, lecz konfrontują widza z lepką, niepokojącą współobecnością ludzi, technologii i odpadów. Plastikowe „organizmy” Pęka funkcjonują niczym mroczne hiperobiekty: są jednocześnie intymne i obce, fascynujące i odpychające, wpisane w skalę przekraczającą ludzką percepcję czasu. Ekologia, która wyłania się z tej praktyki, nie ma charakteru naprawczego – jest raczej ćwiczeniem w akceptacji splątania, w którym to, co syntetyczne, staje się nieusuwalnym komponentem współczesnego ekosystemu.

Integralną częścią ekspozycji jest wielokanałowa instalacja dźwiękowa przygotowana przez współkuratora wystawy – Macieja Olewniczaka. Warstwa audialna wypełnia krużganek, rezonując z obiektami wizualnymi i potęgując wrażenie obcowania z nieznanym, posthumanistycznym ekosystemem. Dźwięk, podobnie jak rzeźby Pęka, balansuje na granicy organiczności i syntetyczności, dopełniając immersyjnego charakteru doświadczenia. Wystawa 1477 PCV. nie jest jedynie estetyczną analizą formy, lecz przede wszystkim krytycznym, słodko-gorzkim komentarzem do kondycji materii w epoce nadprodukcji – osadzonym w murach instytucji, która od dekad bada relacje pomiędzy sztuką a przestrzenią publiczną.

Urodzony w 1978 roku w Lęborku. Studiował na ASP w Gdańsku oraz w Instytucie Sztuk Wizualnych w Orleanie. Dyplom uzyskał w pracowni intermedialnej prof. Witosława Czerwonki (2002). W 2019 roku uzyskał tytuł doktora sztuki, promotorem pracy doktorskiej był prof. Jarosław Bauć. Obecnie zatrudniony na stanowisku adiunkta na ASP w Gdańsku, od 2016 roku opiekun koła naukowego Wydziału Malarstwa. Zajmuje się instalacją, obiektem oraz grafiką projektową. Jego prace prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz za granicą m.in. w Chinach, Francji, Anglii, Niemczech, Grecji, znajdują się w kolekcji m.in. NOMUS, Muzeum Narodowe w Gdańsku oraz Muzeum Blekinge w Karlskronie. W 2012 roku zwycięzca międzynarodowego konkursu Baltic goes digital.