Dyplom honorowy Unii Europejskiej za szczególne dokonania na rzecz Ekologii w 2001 roku

image

image - image
Elbląg jest postrzegany jako miasto przyjazne środowisku naturalnemu.
W roku 2001 Elbląg otrzymał Ekologiczną Nagrodę Unii Europejskiej. Jest to już druga nagroda unijna przyznana Elblągowi w dziedzinie ekologii. Pierwszą, za całokształt działań na rzecz ochrony środowiska miasto otrzymało w 1999 roku.
Na ręce prezydenta Henryka Słoniny wpłynęło pismo z Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Wschodnią i Środkową informujące, że miasto zostało nagrodzone w konkursie "Miasto a wymagania Unii Europejskiej - narzędzia, integracja, informacja i edukacja ekologiczna". Regionalne Europejskie Centrum zaprosiło w imieniu organizatorów uroczystości prezydenta Elbląga Henryka Słoninę do złożenia wizyty w Brukseli i odebrania dyplomu. Ceremonia odbyła się 27 listopada 2001 roku w Komisji Europejskiej podczas VII Nieformalnego Spotkania Ministrów Ochrony Środowiska z krajów kandydujących do Unii Europejskiej. Polskę reprezentował podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska, Główny Geolog Kraju Krzysztof Szamałek.
W piśmie informującym o uroczystości podano, iż uczestniczyć w nim będzie Margot Wallstrom - komisarz UE d/s ochrony środowiska; kiedy prezydent Henryk Słonina odbierał pierwszą nagrodę dla Elbląga w r. 1999 właśnie ona pełniła honory w imieniu Komisji Europejskiej i wręczała dyplomy.
Elbląg jest jednym z 13 miast z krajów kandydujących do Unii Europejskiej, którym wręczono dyplomy. Miasta wybrano spośród 122 aspirujacych do nagrody.
W piśmie przysłanym do Elbląga wyrażone są podziękowania dla władz miasta za osiągnięcia w dziedzinie ekologii. Członkowie międzynarodowego zespołu oceniającego klasyfikując wszystkie zgłoszenia uznali elbląski wniosek za jeden z najlepszych.

Jakie są argumenty przesądzające przyznanie tej nagrody?
Władze miejskie przedstawiły następujące:

Elbląg dysponuje :
- mechaniczno-biologiczną oczyszczalnią ścieków,
- kanalizacją sanitarną i deszczową,
- nowoczesnym zakładem utylizacji odpadów,
- centralnym systemem ogrzewania.
Miasto ma pełne zabezpieczenie w wodę.

Priorytetowe działania podejmowane obecnie jako rozwinięta kontynuacja dotychczasowych i wdrażanie nowych to:
- dalsza modernizacja oczyszczalni ścieków,
- rozbudowa Zakładu Utylizacji Odpadów z uwzględnieniem odpadów szpitalnych,
- regulacja rzek Babicy i Kumieli,
- poprawa jakości powietrza m.in. wdrażanie "Programu likwidacji niskiej emisji",
- zmniejszenie poziomu hałasu w tym budowa nowoczesnej linii tramwajowej i modernizacja dróg,
- ochrona pomników przyrody i użytków ekologicznych; budowa szlaków turystycznych.

Wyzwaniem dla władz jest poprawa jakości wody pitnej.

Wśród działań szczegółowych na rzecz poprawy jakości powietrza wymieniono także:
- modernizację elektrociepłowni w tym instalowanie wysokosprawnych elektrofiltrów,
- modernizację dróg - budowa obwodnic, ścieżek rowerowych,
- rozbudowę trakcji tramwajowych,
- instalowanie katalizatorów we wszystkich pojazdach komunikacji miejskiej,
- propagowanie transportu ekologicznego- rowerów,
- wymianę pieców domowych.

W "Programie zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska dla miasta Elbląga na lata 2001 - 2010" zapisano rozpoczęcie prac związanych z budową elektrociepłowni gazowej o mocy cieplnej 41 MW wspomagającą elektrociepłownię konwencjonalną. Na wymianę systemów grzewczych przygotowane są niskooprocentowane kredyty w Banku Ochrony Środowiska.
Jako działania sprzyjające rozwojowi i poprawie komfortu transportu publicznego wskazano budowę nowego mostu przez rzekę Elbląg oraz dojazdów do niego, co spowoduje poważne odciążenie ruchu w centrum.
Tym celom sprzyja modernizacja Elbląskich ulic (ul. Giermków, Hodowlanej i Bałuckiego i w jeszcze większym stopniu przebudowa ul. Płk. Dąbka oraz budowa tam nowego torowiska w celu przedłużenia linii tramwajowej).

Inną formą działania w tej sferze są dopłaty z budżetu miasta do biletów komunikacji miejskiej.
Władze miejskie prowadzą długofalową promocję podejmowanych działań samorządowych i popularyzują zachowań, postaw i współudziału w animowaniu proekologicznych sytuacji.

Służy temu :
- pozostawianie obszarów wolnych od samochodów, organizowanie imprez podczas Europejskiego Dnia
bez Samochodu,
- wyznaczanie bezpiecznych przejść dla pieszych, ścieżek rowerowych.

W elbląskich szkołach rozprowadzane są broszury zawierające informacje o realizacji programu "Bezpieczny Elbląg".
Gospodarowanie odpadami komunalnymi prowadzone jest w oparciu o strategiczny program oraz plan z wyraźnie określonym harmonogramem działania i obowiązkami poszczególnych ogniw.
Wykorzystuje się różne metody utylizacji - składowanie (98 %), spalanie, kompostowanie, recycling ( 2 %).
Dla minimalizowania odpadów i selekcji prowadzi się szeroką akcję edukacyjno-informacyjną poprzez filmy w lokalnej telewizji i placówkach oświatowych, ulotki, konkursy adresowane do wszystkich grup społecznych i wiekowych, ale najbardziej do dzieci i młodzieży.
Oprócz systemu pojemnikowego zbiórki odpadów prowadzone są w systemie workowym; odpady zebrane selektywnie odbierane są bezpłatnie; podobnie odbierane są odpady niebezpieczne. Przyjęto zróżnicowane ceny za różne grupy odpadów przekazywane do ZUO.

W zakresie gospodarki wodnej określone zostały cele krótko, średnio i długoterminowe.
Miasto przewiduje w związku z podjętymi dotąd działaniami co do poprawy jakości wody pitnej, dostosowanie jej do norm UE w r. 2004, jeśli pozyskane zostaną środki pomocowe z funduszu ISPA.

Samorząd miejski przyjął lokalną strategię zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska. Rozumie go jako ustawiczne tworzenie optymalnych warunków i możliwości zaspokajania ciągle rosnących i zmieniających się potrzeb materialnych i duchowych mieszkańców z pełnym poszanowaniem środowiska naturalnego i jego potrzeb.
Problemy ochrony środowiska traktowane są w sposób zintegrowany z rozwojem gospodarczym, przemysłowym i kulturalnym.
Przyjęte w 2001 roku strategie lokalne obejmują podniesienie konkurencyjności miasta, restrukturyzacji i rozwoju obszarów miejskich, wysoko rozwiniętą przedsiębiorczość, rozwój zasobów ludzkich, rozwój turystyki, rozwój i ochronę dziedzictwa kultury oraz działania przyjazne środowisku naturalnemu.
W tworzeniu obu strategii brali udział eksperci, lokalni liderzy życia społecznego i gospodarczego, podmioty gospodarcze, UM i mieszkańcy; strategie powstawały równolegle z tworzeniem dokumentu wojewódzkiego tj. "Strategią rozwoju społeczno-gospodarczego województwa warmińsko-mazurskiego".

Dla potrzeb monitorowania realizacji strategii opracowywane są wskaźniki:
- efektywności wykorzystania energii,
- dostępności do infrastruktury miejskiej,
- dostępności do edukacji, - ochrony zdrowia,
- kondycji słabszych grup społecznych,
- skali ubóstwa.

Prowadzone są prace związane z oszczędzaniem energii m.in. przechodzenie na czyste źródła, ocieplanie budynków, korzystanie z liczników zużycia energii, poszerzanie energooszczędnego oświetlenia. Miasto prowadzi rekultywacje terenów zaniedbanych.

Na statystycznego jednego pracownika przeznaczano na ochronę środowiska:
r. 1999 - 245164 euro;
r. 2000 - 253618 euro;
r. 2001 - 278980 euro.

Władze samorządowe prowadzą system konsultacji ( zespoły doraźne, komisja stała Rady Miejskiej) oraz wspierają organizacyjnie i finansowo działania wszystkich jednostek prowadzących prace na rzecz ochrony środowiska. Lokalna strategia zrównoważonego rozwoju zawiera określenie priorytetu, którym jest edukacja ekologiczna. Przedstawiono w niej także sposoby rozpowszechniania Agendy oraz wyeksponowano udział społeczeństwa w realizacji. Edukacja ekologiczna rozumiana jest w mieście jako uzmysławianie zagrożenia dla środowiska i pomoc w jego identyfikowaniu oraz zapobieganiu mu; uczy czym jest dla człowieka środowisko naturalne i dlaczego musimy je chronić; adresowana jest do wszystkich grup społecznych i wiekowych od dzieci, poprzez młodzież do obywateli najstarszych.
Raz w roku publikowany jest raport obejmujący wszystkie aspekty z zakresu realizacji zadań ochrony środowiska.