Lokalna Agenda 21

W czerwcu 1992 r. w Rio de Janeiro pod egidą ONZ odbyła się międzynarodowa konferencja poświęcona problemom środowiska i rozwoju (UNCD).
Konferencja ta zwana Szczytem Ziemi, zgromadziła przedstawicieli rządów 180 krajów świata.
Na sesjach plenarnych przedstawiali oni problemy ekologiczne swoich krajów, deklarowali swoje stanowiska w odniesieniu do problemów globalnych, a także w komisjach dyskutowali ewentualne zmiany i poprawki dokumentów. Szczyt Ziemi był największym w historii świata zgromadzeniem głów państw i przedstawicieli rządów, którzy deklarowali wolę odpowiedzialnego i solidarnego współdziałania na rzecz poprawy stanu środowiska Ziemi. Wystąpienia uczestników szczytu świadczyły o ogromnym postępie w świadomości ludzkiej i wyrażały jednoczącą rolę ekologii pragnącej przeciwstawić się wizji globalnej katastrofy.

Uczestnicy podpisali następujące dokumenty:

DEKLARACJĘ Z RIO - zbiór ogólnych zasad postępowania stawiających człowieka w centrum działań proekologicznych. W Deklaracji zawarto zasady określające prawa i obowiązki państw w ich dążeniu do trwałego rozwoju ludzkości i zapewnienia jej dobrych warunków życia. Sygnatariusze Deklaracji - w tym także Polska - stwierdzają, że jedyną drogą osiągnięcia długotrwałego wzrostu gospodarczego jest zachowanie i ochrona zasobów przyrody.

KONWENCJĘ KLIMATYCZNĄ - która zakłada stabilizację emisji gazów szklarniowych powodujących efekt cieplarniany na poziomie z 1990 r., a także zakłada realizację troski o pochłanianie tych gazów ( zalesienia ). Konwencja zakłada poszukiwanie również odnawialnych źródeł energii.

KONWENCJĘ O OCHRONIE BIOLOGICZNEJ RÓŻNORODNOŚCI - genetyczna ochrona gatunków.

GLOBALNY PROGRAM DZIAŁAŃ - AGENDA 21 - (na wiek XXI) - prezentuje cele i kierunki rozwiązań światowych problemów ochrony środowiska u progu XXI w. Zawiera również zalecenia dla wszystkich uczestników procesu realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Jedną z najistotniejszych zalet tego dokumentu jest to, że każdy obywatel - bez względu na pełnioną funkcję i wykształcenie - znajdzie wśród wymienionych zadań pole działania dla siebie oraz to, że uczestnictwo w realizacji tych zadań pociąga za sobą zmiany we wszystkich sferach życia - od polityki poczynając, a na stylu życia kończąc. Agenda 21 zaproponowała więc nie tylko ogólne rozwiązania prowadzące do poprawy stanu środowiska w skali światowej, ale pobudziła systemowe podejście do problemów lokalnych w powiązaniu z sytuacją globalną. Tak więc w czerwcu 1992 roku świat otrzymał jedyny w swoim rodzaju liczący ok. 800 stron dokument, który tworzyło tysiące ludzi na całym świecie. Poważną zaletą Agendy 21 jest jej dynamiczny charakter. Pozwala ona na realizację zawartych w niej zadań w różny sposób, zależnie od problemów i warunków lokalnych, priorytetów i obszaru objętego programem działań. Już podczas przygotowań do Szczytu stało się jasne, że Polska będzie musiała wywiązać się z zadań wynikających z ustaleń konferencji w Rio, a dotyczących poprawy stanu środowiska jako "wkładu" w ogólnoświatowy program Agendy 21. Strategia ekorozwoju zyskała niezależną jej rangę w szeregu polskich aktów prawnych i dokumentów politycznych.

Bardzo ważnym zapisem określającym zadania państwa jest Konstytucja RP, która w art. 5 wymienia ochronę środowiska opartą na zasadzie zrównoważonego rozwoju, jako jeden z podstawowych celów państwa. Trzeba jednak zdać sobie sprawę, że "klucz" do rozwiązania wielu problemów ekologicznych znajduje się w rękach samorządów. I właśnie Agenda 21 jest podstawą do sporządzenia lokalnego programu działań lokalnej Agendy 21. Ustawa samorządowa oraz ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska nakłada na władze gmin obowiązek przygotowania programu ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, a w konsekwencji jego realizację. Tryb i zasady przygotowania programu mają przede wszystkim gwarantować możliwość aktywnego i powszechnego w nim udziału przedstawicieli społeczności lokalnej.

W związku z powyższym Miasto Elbląg zgodnie z zapisem uchwały Nr IX 176/95 z dnia 29.06.1995 r. przyjętej przez Radę Miejska realizuje program "Lokalna Agenda 21".

Poprawę stanu środowiska w Elblągu uzyskano przez realizację następujących zada i przedsięwzięć :

Zwiększenie stanu świadomości ekologicznej mieszkańców miasta - poprzez edukację ekologiczną i propagowanie działań proekologicznych stanowiącą podbudowę społeczną wszelkich przyszłych działań. Edukacja ekologiczna w Elblągu musi stanowić proces długotrwały, ciągły i kompleksowy. Rozpoczyna się już w przedszkolu i szkole.

Poprzedza ona inne działania na rzecz poprawy stanu środowiska w naszym mieście. W skład działań wpływających na zwiększenie świadomości ekologicznej mieszkańców są :

1. Lokalna Agenda 21 realizowana jest w elbląskich szkołach średnich. Przykładem może być III LO, które od 1998 r. realizuje program badawczy związany z przepływającą przez Elbląg rzeką Kumielą. W sprawach związanych z Agendą 21 uczniowie III LO współpracują z władzami miasta Elbląga oraz ze swoimi rówieśnikami ze szwedzkich szkół w Ronneby. Wzajemne wymiany uczniów, wykłady, ćwiczenia terenowe owocują coraz lepszą znajomością spraw i problemów związanych z ochroną środowiska i konkretnie z Agendą 21.
2. Edukacja ekologiczna najmłodszych obywateli naszego miasta - W przedszkolach uczy się dzieci twórczego działania rozwijając u nich wrażliwość estetyczną i otwarte podejście dożycia i środowiska przyrodniczego. Celem zajęć jest uświadomienie dzieciom, że życie jest zależne od środowiska naturalnego, a o jego czystość mogą dbać już małe dzieci.
3. Edukacja ekologiczna w szkołach podstawowych - Na bieżąco Urząd Miejski finansuje udział kilku szkół w programie ekologicznym "Czysta Wisła i rzeki Pomorza".
4. Zielona Szkoła w Piaskach - Na zwiększenie świadomości ekologicznej wpływa zbudowany w Piaskach Ośrodek Edukacji Ekologicznej. Usytuowany jest on na terenie Parku Krajobrazowego Mierzeja Wiślana. Ośrodek znajduje się w sąsiedztwie lasu otoczonego wodami Morza Bałtyckiego oraz Zalewu wiślanego.
5. Uczestnictwo w międzynarodowych akcjach ekologicznych.
6. Organizacja lokalnych akcji ekologicznych.
7. Organizację miejskich konferencji dotyczących ekologii.
8. Organizację konkursów plastycznych dla dzieci i młodzeży.

Uporządkowanie gospodarki odpadami w mieście :
- budowa nowoczesnego zakładu utylizacji odpadów w Rubnie Wielkim,
- prowadzenie selektywnej zbiórki odpadów,
Poprawa biologicznych warunków życia w mieście :
- ochrona istniejących zasobów przyrodniczych i ich odnowa.
Modernizacja miejskiej oczyszczalni ścieków,
Poprawa jakości wody,
Działania zmierzające do zwiększenia pewności dostawy wody oraz optymalizacji jej dystrybucji,
Modernizacja i rozbudowa sieci sanitarnej, a także rozdział sieci deszczowej do sieci kanalizacji sanitarnej,
Budowa sieci kanalizacyjnej na terenach nieskanalizowanych.

KALENDARZ IMPREZ EKOLOGICZNYCH
Dzień Ziemi (22 kwiecień) ;
Środowiska (5 czerwca) ;
Konkurs na najładniejszy balkon i ogródek przydomowy (sierpień) ;
Sprzątanie Świata (wrzesień) ;
Dzień bez samochodu ( wrzesień ) ;
Konkurs butelkomania (grudzień).
Ponadto planuje się przyznawanie od roku 2001/2002 placówkom oświatowym "Certyfikatu Szkoły Ekologicznej".
Jest to tylko część szerokich działań podejmowanych przez władze miasta na rzecz wdrażania idei Agendy 21. Istotny jest fakt, że rozwój naszego miasta nie odbywa się kosztem degradacji środowiska oraz to iż
rośnie świadomość społeczna mieszkańców Elbląga.