Rosjanie i Rosja jako jedna z czterech stron świata w Światowidzie

Ciekawość świata jest cechą pożądaną, bo rozwija, a gdy chodzi o poznawanie tego, co najbliższe, Rosja i jej mieszkańcy są niezaprzeczalnie tematem, który powinien interesować. CSE Światowid w Elblągu w ramach projektu „Filmowe oblicza świata” zorganizował dla uczniów szkół elbląskich warsztaty poświęcone właśnie naszym wschodnim sąsiadom. Poprowadziła je dr Wanda Stec z Uniwersytetu Gdańskiego, Wydziału Filologicznego Instytutu Rusycystyki i Studiów Wschodnich. W zajęciach wzięli udział m.in. uczniowie klasy 3 f Gimnazjum nr 3 przy ZSO nr 2.

W wyniku krótkiej debaty na temat skojarzeń związanych z Rosją i Rosjanami okazało się, że zebrani utożsamiają Rosję i Rosjan z Władimirem Putinem, dywanami na ścianach i wódką. Tych symboli jest jednak dużo więcej: defilady pierwszomajowe, karabin automatyczny Kałasznikowa, kawior, bliny, samowar, matrioszki, tablica Miendielejewa, film animowany Wilk i Zając, cerkwie, ikony, carat, KGB, komunizm, łagry, metro, balet, tajga, surowa zima, Pugaczowa, Okudżawa, Puszkin, oligarchowie czy łyżwiarstwo figurowe i  inne. Na pytanie czy warto znać sąsiada, dr Stec odpowiedziała twierdząco. Dla Elbląga obwód kaliningradzki to nie tylko rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, ale potężny partner. Warto więc znać jego język, który jako słowiański podobny jest do polskiego. Posługuje się nim około trzysta milionów ludzi i jest to jeden z sześciu języków konferencyjnych ONZ. Nie jest jednak łatwy w zapisie, bo pismo graficzne to grażdanka- odmiana cyrylicy. Dużo jest też w nim pułapek językowych jak np. здание czyli budynek a nie предложение czyli zdanie. Kłopotem dla Polaka jest opanowanie ruchomego akcentu w rosyjskich słowach. Poza tym ciekawostką jest fakt, że w Rosji jest tradycja, by nadawać imiona odojcowskie, czyli tzw. patronimiki. Polacy zaś lubią mieć choćby dwa, ale własne imiona.

Języków i dialektów używanych w Rosji jest sto, a posługują się nimi przedstawiciele dwustu narodowości, przy czym większość, bo 80% stanowią Rosjanie. By nazwać kogoś Rosjaninem, należy znać historię jego pochodzenia, albo znaczenie słów określających ten stan. Россиянин to tylko obywatel Rosji, a русский to ktoś kto jest Rosjaninem od pokoleń. Zainteresowanie wywołuje symbolika państwowa i historia- godło, flaga i hymn Rosji.

Poza tym ogromną ciekawość uczniów budziły informacje na temat ich rówieśników w Rosji. Dowiedzieli się, że ich koledzy mając 17 lat mogą już być maturzystami, a absolwentami studiów wyższych w wieku lat 22. Rok akademicki jest krótszy niż w Polsce, bo zaczyna się z początkiem września a kończy w czerwcu. Ze współczuciem przyjęto informację o tym, że wszystkich chłopców w wieku 18- 27 lat obowiązuje służba wojskowa, w tym również na frontach wojennych.

I choć wszyscy wiemy, że stolicą Rosji jest Moskwa, to niewielu może pochwalić się jej znajomością. Bo, czy wiecie, że stolica największego państwa na świecie (55 razy większego od Polski) z ludnością w liczbie 145 mln szczyci się tym, że jest modnie w niej mieszkać? Nic dziwnego, że przebywa tam 5 mln ludzi, a 12 mln mieszka na stałe. Wyobrażacie sobie korki uliczne na siedmiopasmowej ulicy i próby dotarcia do choćby 182 teatrów, 260 muzeów i sal wystawowych, 9 dworców kolejowych i 116 parków? Dużo by wymieniać tych atrakcji, z których niewątpliwie największą jest przecież Kreml….  A metro? Ma 195 stacji, z czego 44 są zabytkowe. Sięga w głąb ziemi na 10m, ale i do 30m. Ponieważ zostało otwarte w 1935r. służyło w czasie wojny jako fantastyczny schron, którego nie przestawano w tym trudnym okresie dobudowywać…

O potężnej Rosji można snuć wielogodzinne historie- tyle w niej atrakcji, kontrastów i ciekawostek. Pani Wanda Stec zdążyła zarazić swoim entuzjazmem słuchaczy w zaledwie godzinę. Teraz lekcje języka rosyjskiego lub może nowe pasje wypełnią nieopowiedziane luki. Dobrze, że pasja jednych może się stać zamiłowaniem innych, a kultura odnosi zwycięstwo ponad polityką. Należy widzieć piękno tam, gdzie ono jest. I tak np. spośród licznych pięknych aglomeracji w Rosji Petersburg- miasto białych nocy-  zawsze będzie czarować swoich turystów, a znad Bajkału nikt nie zechce wrócić do cywilizacji. Lekcje języka rosyjskiego, nauczanie kultury poprzez propagowanie wiedzy o kraju jego nosicieli, jego historii i tradycjach są przyczynkiem do tego, by wielu chciało skorzystać z piękna Rosji i czerpać z niego to co nieprzemijające. Wszystkie inicjatywy pomagające zbliżeniu kultur, zwłaszcza sąsiedzkich są nie tylko potrzebne, ale wyczekiwane….

Dorota Radomska
rzecznik prasowy ZSO nr 2